Archive

Archive for the ‘អត្ថបទអាចមានប្រយោជ’ Category

ទិដ្ឋភាពពេលល្ងាចនៅ បុរី អង្គរភ្នំពេញ

July 13, 2017 Leave a comment

Advertisements

My 2011 Blog in review

January 1, 2012 Leave a comment

The WordPress.com stats helper monkeys prepared a 2011 annual report for this blog.

Here’s an excerpt:

The concert hall at the Syndey Opera House holds 2,700 people. This blog was viewed about 16,000 times in 2011. If it were a concert at Sydney Opera House, it would take about 6 sold-out performances for that many people to see it.

Click here to see the complete report.

New Computer Security

May 22, 2010 3 comments

New Computer Security.

លោកអើយមើលចុះ! បើចាក់សោរធំម្លឹងៗ មេរោគ អីណាទៅហ៊ានចូល!!!!!

This slideshow requires JavaScript.

ស្រុកខ្មែរចឹង

May 22, 2010 2 comments

យីម្យ៉ាងបោះគេ! យក Escalade មកដឹកចំបើងលេង!!!!! ប្លែកៗ!!!!!!

This slideshow requires JavaScript.

Photos by: my older brother

Cambodia’s Water Festival (Bonn Om Touk)

November 7, 2009 Leave a comment

November 1-2-3 2009

The Water Festival (Bonn Om Touk) in Cambodia takes place each year in October or November, at the time of the full moon, and is the most extravagant and exuberant festival in the Khmer calendar, outdoing even the new year celebrations.

Starting on the day of the full moon in late October or early November, up to a million people from all walks of life and from all over the country flock to the banks of the Tonle Sap and Mekong Rivers in Phnom Penh to watch traditional boats racing on a huge scale. Every year more than 300 of the brightly colored boats with over 2,500 paddlers battled it out for top honors. The boat racing dates back to ancient times marking the strength of the powerful Khmer marine forces during the Khmer empire.

During the day, the boats race in pairs along a kilometer-long course, and then in the evening brightly decorated floats cruise along the river prior to and during the nightly fireworks displays. There is often a parallel festival at Angkor Wat and although it is smaller in scale it is just as impressive due to the backdrop of Angkor Wat.

The festival marks the changing of the flow of the Tonle Sap River and is also seen as thanksgiving to the Mekong River for providing the country with fertile land and abundant fish. It is at this time when the river flow reverts to its normal downstream direction. In a remarkable phenomenon, the Tonle Sap River earlier reverses its course as the rainy season progresses, with the river flowing “upstream” to Tonle Sap Lake. Read more…

រចនាបថ នៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរសម័យបុរាណ

August 4, 2009 1 comment

សិក្សា​ស្វែងយល់់​អំពី​រចនាបថ នៃ​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរ​ពី​សម័យបុរាណ​ដូ​ម្តេច​ដែល​ហៅថា​ស្ថាបត្យកម្ម?

ស្ថាប​ត្ក​ម្ម (Architecfure) គឺជា​សិល្បៈ​ក្នុងការ​សាងសង់​ប្រកបដោយ​ការប្រកប​ដោយ​ការតុបតែង តាម​ក្បួនខ្នាត​បន​បដ​ទៅទៀត​នេះ​យើង​ខ្ញុំ្ញ​សូម​បង្ហាញ​អំពី​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរ​សម័យមុន​អង្គរ និង​សម័យ​ក្រោយ​អង្គរ​ដែល​មា​នា​ន​ឈ្មោះ​ល្បី​ល្បា​ញា​ញ​ពាសពេញ​ពី​ភព​លោក ។ ត្រង់​ពាក្យ​សិល្បៈ (សិល្បៈ-សំ-សី​ប្ប-បា) គឺ​សំដៅ​ទៅលើ​ការសាងសង់​ផ្សេង ជំនាញ ហត្ថកម្ម​គ្រប់បែបយ៉ាង ដែលមាន​សោភ័ណ និង​ប្រកបដោយ​សិល្ប៍ ពោលគឺ​ធ្វើឱ្យ​មនុស្ស​គាប់ចិត្ដ គាប់​អារម្មណ៍ ចង់​មើល ចង់ឃើញ ចង់​ស្ដាប់ ជាដើម ។

រចនាបថ(Style)គឺ​សំដៅ​ទៅលើ​សិល្បៈ​ក្នុងការ​សាងសង់ ឬ​តាក់តែង​លំអរ​តាម​គំនិត​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​ក្នុងការ​ស្ថាបនា​ប្រាសាទ​បុរាណ។ នៅក្នុង​សម័យ​បុរាណ​គេ​បាន​ចែក​រចនាបថ ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពីគ្នា ដែល មាន​រហូត​ទៅដល់១៣រចនាបថ (Style)ក្នុង​រចនាបថ​និមួយៗ មាន​កសាង​និងលក្ខណៈ​ពិសេសៗ​ខុសគ្នា​ទៅ តាម​សម័យ​កាល​មួយៗ ។

១-រចនាបថ​ភ្នំ​ដា(គ.ស.វ​ទី១ដល់គ.ស.វ​ទី៦)

តាម​ការ​ធ្វើការ​កំណាយ​នៅក្នុង​អង្គរបុរី និង​នៅ​អូ​កែវ (កម្ពុជា​ក្រោម)បាន​បង្ហាញ​ថា សិល្បៈ​សម័យ ហ្វូណន ដែល​គេ​បញ្ចូល​ទៅក្នុង​រចនាបថ​ភ្នំ​ដា ដោយ​យក​ប្រាសាទ​នៅ​ភ្នំ​ដា​ធ្វើជា​គោល ។ ភ្នំ​ដា​ស្ថិតនៅ​ជិត​អង្គរបុរី ក្នុង​ខេត្ដ​តាកែវ ។ នៅក្នុង​សម័យ​ហ្វូណន ប្រទេស​ខ្មែរ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាច្រើន​ជាមួយ​ឥណ្ឌា​ជាពិសេស​ក្នុង​វិស័យ​សិល្បៈ។ Read more…

តើ ខ្មែរ ឬ កម្ពុជា​មកពីណា?

August 4, 2009 Leave a comment

ដើមកំណើត​ជាតិខ្មែ​រៈ

អ្នកសិក្សា ពី​អរិយធម៌​ខ្មែរ តែង​ធ្វើការ​ចោទសួរ និង​ស្វែងរក​អំណះអំណាងផ្សេងៗគ្នា ដើម្បី​រក ប្រភពដើម​នៃ​ជនជាតិខ្មែរ។ ទោះបី​មានការ​លំបាក​បែបណា​ក្ដី ក៏ គេ​សង្កេតឃើញ​អ្នកស្រាវជ្រាវ​យ៉ាងច្រើន បាន​ផ្ដល់យោបល់​ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ហើយ​ពេលខ្លះ​ការយល់ឃើញ​របស់​អ្នកស្រាវជ្រាវ​ទាំងនោះ​មានការ ផ្ទុយ​ស្រ​ទ្បះ​ពីគ្នា​តែម្ដង។ គេ​អាចធ្វើ​ការបែងចែក ចំពោះ​ទស្សនៈ​នៃ​ការយល់ឃើញ​អំពី​ដើមកំណើត​ជាតិខ្មែរ ជា​ពីរ​ក្រុម​ដូចខាងក្រោម​នេះ ។

ក្រុមទី១
ទទួលស្គាល់ថា ជាតិខ្មែរ ជា​ជាតិ អន្ដោប្រវេសន៍ ចេញពី​ឥណ្ឌា មក​ដណ្ដើមយក​ទឹកដី របស់​ជនជាតិដើម គឺ​ជនជាតិ​ក្នុង​អំបូរ​ម៉ា​ទ្បា​យូរ​ប៉ូ​លី​នេ​ស៊ី​យែ​ន (Malayo-polynésienne) នេះឯង។ ទស្សនៈ នេះ​ត្រូវបាន​បង្កើត​ទ្បើង​មុនគេ ដោយ​លោក Hendrick Kerns។ ក្រោយមកទៀត មាន​អ្នកស្រាវជ្រាវ​ខ្លះ យល់ស្រប​តាម​លោក Adhemard Leclère   លោក Paul Benetdict និង លោក Pierre Gourou ជាដើម។
លោក Pierre Gourou បាន​បញ្ជាក់ថា ជនជាតិ មន-ខ្មែរ ប្រហែលជា​ត្រូវ​ពួក​ទ្រា​វី​ឌ (Dravidian) ឬ Aryen ដែល​វាយ​រុញច្រាន​ចេញពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ហើយ​ដោយមាន​នៅសល់​ក្រុមខ្លះ​ដូចជា ពួក​មុ​ណ្ឌ បានមក លុកលុយ ភូមា ថៃ កម្ពុជា ។ គេអាច​បន្ថែ​លើ​មតិ​ស្រាវជ្រាវ​ខាងលើនេះ​នូវ​ឈ្មោះ Etienne Aymonier ដែល​យល់ឃើញថា ក្រុម​មន​ខ្មែរ-មុ​ណ្ឌ មាន​ទីតាំង​ដើម​នៅ​ជើងភ្នំ​ទី​បេ ហើយ​ក្រោយមក​បាន​បំបែក​ជា​ពីរ​ក្រុមៈ មួយក្រុម (មក-ខ្មែរ) ចូលមក​រស់នៅ​ក្នុងភូមិ​ភាគ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឯ​មួយក្រុម​ទៀត (មុ​ណ្ឌ) ចូលទៅ​នៅក្នុង​ប្រទេសឥណ្ឌា​រហូតដល់​សព្វថ្ងៃ​នេះ។

ក្រុមទី២
ទទួលស្គាល់ថាជនជាតិខ្មែរ​ជា​ជាតិ​ពិសេស​មួយ​ស្ថិតនៅក្នុង​ក្រុម​មន-ខ្មែរ ហើយ​បានមក កកើត​ទ្បើង​នៅ​ភូមិភាគ​អាស៊ី​អ​គ្នេ​យ៍​នេះ​តាំងពី​បុរាណ​មក។ នេះ​គឺជា​យោបល់​លាក (ព​រេ​នា​រដ Philippe Groslier (អតីត​អភិរក្ស​អង្គរ) និង លោក Macel Talabot។ តាម​យោបល់​អ្នក​ទាំងពីរ​នេះ យល់ឃើញថា ក្នុង​ បុរេ​ប្រ​វ​ត្ដិ មាន​មនុស្ស​ជាច្រើន​ក្រុម​បានធ្វើ​ដំណើរ​ពី​ខាងជើង​ចុះមក​ភូមិភាគ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា ពួក (Aust-raloides) អូស្ដ្រា ទ្បូ​អ៊ី​ត (Mélanésienes)មេ​ទ្បា​នេ​ស៊ី​យាង។ តាម​ការប៉ាន់ស្មាន​រប​ស់លោក​ទាំងពីរ អំបូរ​មន-ខ្មែរ កើត​មកពី​ការ​ផ្សំ​កាត់​រវាង​ពូជ មេ​ទ្បា​នេ​ស៊ី​យាង (Mélanésienes) និង​ពូជ ឥណ្ឌូនេស៊ី​យាង (Indonésiens) ហើយ​បានរស់នៅ​លើទឹក​ដី​លាតសន្ធឹង​ពី​ឆ្នេរសមុទ្រ​ចិនរហូតដល់​ព្រុំប្រទល់​ប្រទេស ឥណ្ឌា (ឯកសារ​ខ្លះ​ថា បានរស់នៅ​រាយប៉ាយ​លើទឹក​ដី​ដែល​លាតសន្ធឹង​ពី​ឆ្នេរសមុទ្រ​ចិន រហូតដល់​ព្រំប្រទល់​ប្រទេស​ឥណ្ឌា)។

គួរកត់សំគាល់ថា យោបល់​របស់​ក្រុមទី២នេះ មាន​លក្ខណៈ​ស្របទៅនឹង​ទស្សនៈ​របស់​ខ្មែរ ពីព្រោះ បើ​យើង​សំអាង​ទៅលើ​រឿងព្រេង​ខ្មែរ​ស្ដីពី ព្រះថោង នាងនាគ លុះត្រា​តែមាន​នាងនាគ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​នេះឯង ទើប​មាន​ព្រះថោង (គេ​ថា​ព្រះថោង​មកពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា) បាន​ជួប​ប្រភព​គ្នា​ហើយ​បាន​កសាង​នគរ​គោគធ្លកដ៏រុងរឿង​មួយនា​សម័យ​ប្រ​វ​ត្ដិ។ រឿងព្រេង​និទាន​នេះ ត្រូវបាន​ជនជាតិខ្មែរ​ប្រារព្វ​ពិធី ពី​សម័យកាល​មួយ​ទៅ សម័យកាល​មួយ ជាពិសេស​គឺ​ក្នុង​ពិធី​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​កូនប្រុស ស្រី តែម្ដង (ព្រះថោង​តោង​ស្បៃ​នាង នាគ)។ បានន័យថា លុះត្រា​តែមាន​ជាតិខ្មែរ នៅលើ​កោះ​គោគធ្លក​នេះ​រួចទៅហើយ​ទើប​ឥណ្ឌា​អាច​ផ្សព្វ- ផ្សាយ​អរិយ្យធម៌​របស់ខ្លួន​ចូលមកក្នុង​ស្រុក​ខ្មែរ (នគរ​គោគធ្លក) បាន។
តាមន័យ ក្នុង​រឿងព្រេង​នេះ​បានបង្ហាញ​អោយឃើញថា ខ្មែរ​យើង​ជា​ជនជាតិ​ដែលមាន​ប្រភព​ច្បាស់លាស់​កើត និង​រស់​នៅលើ​ទឹកដី ស្រុក​ខ្មែរ​នេះឯង។

ជារួម​មក​យើង​ឃើញថាៈ ចំពោះ​ដើមកំណើត​នៃ​ជាតិ​សាសន៍​ខ្មែរ​យើង​នេះ អ្នកប្រាជ្ញ​ជាតិ និង​អន្ដរ ជាតិ​បានផ្ដល់​សម្មតិកម្ម​យ៉ាង​ច្រើន​ក៏ដោយ តែ​ទស្សនៈ​របស់​អស់លោក​ទាំងនោះ បាន​យល់​ស្របគ្នា​ត្រង់ចំនុច ដែលថា ខ្មែរ ជា​ជាតិ​សាសន៍​មួយ​ស្ថិតនៅក្នុង​អំបូរ ពិសេស​មួយ​គឺ​អំបូរ មន-ខ្មែរ ឬ ខម នេះឯង។

ជាតិមន មាន​រស់នៅ​សេសសល់​រហូតដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ ដែល​មាននៅ​ប្រទេស​ភូមា ផ្នែក​ខាងក្រោម និង​តាម​ជួរ​ភ្នំ​អណ្ណាម ក្នុងប្រទេស​វៀតណាម។ ជនជាតិ​ថៃ វៀតណាម និង ភូមា ទើបតែ​ចុះមក​លួច​ប្លន់​យក ទឹកដី​ខ្មែរ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី១៣ នៃ គ.ស តែប៉ុណ្ណោះ។ គឺ​នៅពេលដែល​ជនជាតិ​ទាំងនេះ​ត្រូវ​កងទ័ព​ម៉ុង​ហ្គោល (Mongol)វាយប្រហារ​ដេញ​ខ្ចាត់ខ្ចាយ​រត់​ភ្លាត់​ពី​ប្រទេស​ចិន​មក។

(ប្រែ​សម្រួល​ពី សៀវភៅ វប្បធម៌ អរិយ្យធម៌​ខ្មែរ របស់​សាស្ដ្រាចារ្យ ពន់ ឆាយ)

%d bloggers like this: